Woudagemaal
Het volledige verhaal van prof. ir. J.C. Dijxhoorn, op te halen bijna onderaan de pagina.
(De tekst hieronder is voornamelijk gebaseerd op de situatie zoals Dijxhoorn beschreef)

Een oude foto van het Wouda stoomgemaal in Friesland bij Lemmer.
De foto en ook de rest daaronder komt uit het weekblad DE INGENIEUR 12 december 1925.

In het gemaal zijn in de machinehal vier tandem compound machines opgesteld, die elk twee centrifugaalpompen drijven.

Naar de officiële website van de Stichting ir. D.F.Woudagemaal
http://www.woudagemaal.nl

Tandem Compound Stoommachine fabrikant Jaffa (Machinefabriek Louis Smulders & Co in Utrecht)
Deze machine heeft aan de achterkant een enkelwerkende hogedruk cilinder (middellijn 500 mm), en aan de voorkant een dubbelwerkende gelijkstroom lagedruk cilinder (825 mm).
Zuigerslag is 1000 mm.
Het vermogen is 500 PK bij 95 (tot max 115) omwentelingen per minuut.
De verse stoom wordt eerst aan de achterzijde van de hogedrukcilinder toegelaten.
Na expansie wordt de uitlaat schuif of eigenlijk de evenwichtsschuif geopend tussen de achterzijde en voorzijde van deze hogedrukcilinder.
Deze voorzijde is feitelijk de receiver ruimte tussen de twee cilinders.
Daaruit komt de stoom in de lagedruk cilinder, een dubbelwerkende gelijkstroom cilinder.
De stoomverdeling:
De machine is uitgerust met 4 bosschuiven, systeem Van den Kerchove (zie Afb.1).
De beweging van deze bosschuiven komt overeen met die van een kleppenmachine.
Bij de H.D. cilinder, 1 schuif voor inlaat en 1 schuif als evenwichtschuif.
Bij de L.D. cilinder, 2 schuiven voor de inlaat aan beide kanten van de lagedruk cilinder.

Tandem Compound Stoommachine.

Deze tekening is voorzien van kleuren om de uitleg van de werking duidelijker uit te leggen.


Om maten en beschrijving beter te kunnen lezen, zijn de tekeningen er ook in groot formaat:
Deze plaat met kleur 1200
Deze plaat met kleur 2500
Deze plaat zwart/wit 1000
Deze plaat zwart/wit 2000

Het vliegwiel draait tegen de klok in, van daaruit kan men bepalen welke kleppen open staan.
Van de verse stoom (hogedruk-gedeelte) staat de uitlaatklep open ook wel de evenwichtsschuif genoemd (onder de vloer) en van het lagedruk-gedeelte staat de rechter klep uiteraard open om stoom in te laten.
De kleuren geven aan het verloop van de temperatuur: Rood is verse stoom, roze eerste keer geëxpandeerde stoom, blauwpaars het verder verloop van de stoom naar receiver, vervolgens gaat de stoom in de richting lagendruk cilinder.
Daar expandeert het tot een nog lagere druk om vervolgens de lagedruk cilinder in het midden te verlaten (geel).
De lagendruk zuiger regelt het moment van uitlaat, deze werking berust op de gelijkstroomstoommachine principe, zie gelijkstroomstoommachine

In 1915 werd deze tekening gemaakt.

Van de ingekomen aanbiedingen werd die van firma Louis Smulders & Co Machinefabriek Jaffa te Utrecht gekozen.

Het gemaal is door koningin Wilhelmina officieel geopend op 7 oktober 1920, en vervolgens in gebruik gesteld.

De stoom stroomt uit de LD cilinder, naar een van de twee condensors.
Op het plaatje hiernaast is duidelijk te zien, dat onder de stoommachine een condensor is geïnstalleerd.
In de condensor wordt de afgewerkte stoom weer gecondenseerd.
Dit gebeurt onder lage luchtdruk.
Immers stoom neemt een veel groter volume in als water.
Naar meer informatie over condensors.

Tijdens opstarten wordt lucht weggezogen met een luchtpomp die wordt aangedreven door een kleine Tandem compound stoommachine.

Tandem Compound Stoommachine waarvan er twee zijn.
op de tekening hier onder is zo machine te zien.
Deze drijft een zestal hulppompen aan:

1e. Een centrifugaalpomp om koelwater door de pijpen van de condensor te persen.
2e. Een dubbelwerkende luchtpomp, deze wordt direct door het kruishoofd gedreven, en dient voor in de condensor om daar een hoog vacuüm te verkrijgen.
3e. Een warmwaterpompje om het water uit de warmwaterbakken naar het hoger gelegen ketelhuis te pompen.
Daar passeert dit water een filter systeem om de olie en vetten te verwijderen voor het weer naar de ketel gaat.
4e. Een koud waterpompje om de pakkingbussen van de assen van de grote centrifugaalpompen steeds van een water slot te voorzien, om te voorkomen dat er lucht wordt meegezogen.
5e. Een voedingspompje voor de verdampers welke suppletie water voor de ketel moet leveren.
6e. Een persoliepomp is er voor om de "Leislof, het Kruishoofd en de krukpen" te smeren onder druk en exclusief de stoomcilinder.
De stoomcilinders worden door een apart druksysteem gesmeerd wat op de excentriek as van de machine is gemonteerd.
Daar is ook andere olie voor nodig.

Deze plaat groot 1500
Deze plaat groot 2000

Tandem Compound Stoommachine waarvan er twee zijn.

Centrifugaalpompen

Het pomphuis lijkt op een slakkenhuis met daarin de waaiers.

Later in 1954 zijn de waaiers in de pompen vervangen door efficiëntere types.

De pomp heeft twee aanzuigkanalen aan beide kanten van de pomp.
De pomphuizen zijn gemaakt van staalplaat, dik 13 mm, verstijfd door hoekprofiel en T profiel staal.

Op deze plaat zijn de twee aanzuigbuizen goed te zien.
De waaiers hebben een middellijn van 170 cm en bestaan uit een naaf van gietijzer met schoepen van staalplaat; de diameter van de toevoeropening in het pomphuis bedraagt 140 cm.
Op elke pomp is een afsluiter aangebracht, waardoor in het pomphuis lucht wordt gelaten, als de pomp weer buiten werking wordt gesteld.
De lucht in de pomp voorkomt dan hevelwerking

Deze plaat groot 1000
Deze plaat groot 2000

De capaciteit van het gemaal bedraagt 4000 m3/min, bij 1 m opvoerhoogte; er zijn namelijk 8 centrifugaalpompen opgesteld, elk van 500m3/min; bij een opvoerhoogte van 0,45m bedraagt de capaciteit 4800m3/min, of 80m3/sec.
De pompen zijn als zogenaamde onderslagpompen uitgevoerd.

Zo als op de plaat hier naast blijkt, zijn de pompen boven de zeespiegel opgesteld(hevelcentrifugaalpompen), Zodat ze moeten worden aangezogen.

De luchtverdunning wordt verkregen door twee stoom-injecteurs werkende op een vacuümketel (zie plaat) waarop alle pompen door leidingen zijn aangesloten.

Situatie overzicht.

Deze plaat groot 1000
Deze plaat groot 2000

De zestiende Juni 1918 s' middags 1 uur werd de 60M hoge schoorsteen door de bliksem getroffen.
bliksem inslag in de schoorsteen tijdens de bouw

deze PDF bestand hier rechts heeft eerder in de ingenieurs gestaan 1919 dan het stuk verder naar onder.

kopie uit de ingenieurs als pdf.
De werktuigen voor het bemalen van onze polders en boezems gedurende de laatste twintig jaren.
Rede uitgesproken op 15 september 1919 door prof. ir. J.C.dijxhoorn

AFDRUKBAAR, KLIK OP DE PLATEN HIERONDER.
compleet verhaal door  prof. ir. J.C. Dijxhoorn  uit 1925

De volgorde is van links naar rechts, enzovoorts.

Al deze pagina's in pdf bestand.
Woudagemaal (7MB)

Deel twee (1MB)